Bà bầu mắc bệnh thủy đậu khi mang thai có nguy hiểm không? Phòng & điều trị như thế nào?

Bà bầu mắc bệnh thủy đậu khi mang thai liệu có phải là vấn đề đáng lo ngại hay không, có cách nào để phòng ngừa và điều trị đúng đắn, kịp thời tránh làm ảnh hưởng tới thai nhi sau này, câu trả lời là cực kỳ nguy hiểm, nhất là đối với những người có thể trạng yếu, để lâu ngày không chạy chữa rất dễ gây ra một vài biến chứng gây bất lợi cho quá trình mang bầu. Thủy đậu là một căn bệnh không phải là hiếm gặp ở các chị em thai phụ, người có sức khỏe tốt, có khả năng chống chọi bệnh thì sẽ hết nhanh chóng, không để lại hậu quả gì quá nghiêm trọng cả. Nhưng nếu chủ quan, lơ là và xem thường bệnh tình thì sẽ góp phần gia tăng nguy cơ mắc một vài căn bệnh khác có liên quan như viêm phổi, tổn thương hệ thần kinh, thậm chí là gây tử vong chết người bất cứ lúc nào. Để giúp các thai phụ nắm rõ vấn đề, hôm nay chuyên mục xin được trình bày tất tần tật những câu hỏi thắc mắc, những kiến thức cơ bản về căn bệnh thủy đậu ở bà bầu, qua đây sẽ giúp bạn hiểu hơn.

Nào hãy cùng xoso86.net/blog tìm hiểu xem bệnh thủy đậu ở bà bầu có nguy hiểm gì không và cách phòng ngừa điều trị thủy đậu hiệu quả là gì nhé!

Bệnh thủy đậu là gì?

Thủy đậu (hay còn gọi là trái rạ) là bệnh do virut Varicella zoster gây ra, thường lây qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với nguồn bệnh. Biểu hiện của thủy đậu bắt đầu từ cơn sốt và đau nhức toàn thân, sau đó nổi đốm nhỏ, mọng nước, gây ngứa ngáy khắp cơ thể. Đối với phụ nữ mang thai, thủy đậu không chỉ để lại những vết sẹo xấu xí khắp trên khắp cơ thể mà còn cực kỳ nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Nghiên cứu y khoa đã cho thấy phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu hoặc giai đoạn đầu của ba tháng giữa mà bị mắc bệnh thủy đậu, có thể ảnh hưởng lên thai nhi với tỷ lệ từ 0,4 -2% số trẻ sinh ra. Trong đó, với phụ nữ mang thai trước 13 tuần mắc bệnh thủy đậu thì con có nguy cơ mắc hội chứng thủy đậu bẩm sinh là 0,4%. Phụ nữ mang thai từ 13 đến 20 tuần thì nguy cơ con sinh ra có hội chứng thủy đậu bẩm sinh là gần 2%. Hội chứng thủy đậu bẩm sinh biểu hiện thường gặp nhất là sẹo ở da, ngoài ra còn có thể gặp các biểu hiện dị tật bẩm sinh khác.

Bệnh thủy đậu ảnh hưởng đến mẹ và thai nhi như thế nào?

Mức độ ảnh hưởng của bệnh tùy thuộc vào tuổi thai:

  • Trong 3 tháng đầu, đặc biệt tuần lễ thứ 8 đến 12 của thai kỳ, bệnh có thể khiến mẹ sẩy thai, nguy cơ thai nhi bị Hội chứng thủy đậu bẩm sinh là 0.4%. Dấu hiệu thường gặp nhất của hội chứng thủy đậu bẩm sinh là sẹo ở da, tật đầu nhỏ, bại não, đục thủy tinh thể, biến dạng chi, teo cơ, co giật, chi ngắn, chậm phát triển tâm thần…
  • Trong 3 tháng giữa, đặc biệt tuần 13 – 20 của thai kỳ,  nguy cơ thai nhi bị hội chứng thủy đậu bẩm sinh là 2%. Sau tuần lễ thứ 20 thai kỳ, hầu như không ảnh hưởng trên  thai.
  • Nếu mẹ bị bệnh thủy đậu trong vòng 5 ngày trước và 2 ngày sau sinh: trẻ sơ sinh dễ bị mắc bệnh thủy đậu lan tỏa (mụn nước nổi rất nhiều),dễ bị biến chứng viêm phổi, viêm não. Tỉ lệ tử vong khá cao 25-30% số trường hợp bị nhiễm.

Đối với những phụ nữ đã từng bị thủy đậu trước đó hoặc đã tiêm chủng ngừa bệnh thì có khả năng miễn dịch với bệnh này bởi trong cơ thể họ đã có kháng thể chống lại bệnh, nên những biến chứng hay ảnh hưởng hầu như không xảy ra với cả mẹ và bé.

Bà bầu mắc bệnh thủy đậu khi mang thai có nguy hiểm không? Phòng & điều trị như thế nào?

Cách phòng ngừa và điều trị thủy đậu cho phụ nữ mang thai hiệu quả nhất

Phòng bệnh hơn chữ bệnh nên lời khuyên tốt nhất là chị em phụ nữ nên đi tiêm chủng ngừa thủy đậu ít nhất 3 tháng trước khi mang thai (nếu đã từng tiêm trước đó thì không cần tiêm lại). Ngoài ra tránh tiếp xúc với người mắc thủy đậu, giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường xung quanh.

Bà bầu mắc bệnh thủy đậu khi mang thai có nguy hiểm không? Phòng & điều trị như thế nào?

Nếu như phụ nữ mắc bệnh thủy đậu trong khi đang mang thai thì hãy chú ý đến tất cả các triệu chứng, liên hệ ngay với bác sĩ chuyên môn để điều trị kịp thời. Tại đây các mẹ sẽ được trao đổi về cách điều trị cùng với nguy hiểm của những biến chứng cho cả mẹ và bé. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra những biện pháp điều trị cần thiết, vì thế tình hình sẽ không vượt qua khỏi sự kiểm soát. Cụ thể:

  • Được cách ly đề phòng lây lan (cho đến khi tất cả bóng nước đều đã đóng vảy)
  • Chuẩn bị phòng ở sạch sẽ, thoáng mát, nghỉ ngơi, uống nhiều nước, ăn đủ chất, nhiều vitamin, thức ăn lỏng dễ tiêu hóa…Giữ vệ sinh cá nhân, giữ da khô sạch, hạn chế gãi, tránh làm vỡ các bọng nước để tránh nguy cơ bội nhiễm.
  • Điều trị triệu chứng: Hạ sốt, chống ngứa.
  • Điều trị biến chứng: Kháng sinh nếu có bội nhiễm. Tùy theo biến chứng mà có điều trị hổ trợ.
  • Nếu diễn tiến nặng hơn, có nguy cơ viêm phổi nên được tư vấn dùng acyclovir đường tĩnh mạch để giảm nguy cơ cho mẹ và thai.
  • Cuối cùng, hãy nhớ rằng một trong những cách tốt nhất để giảm nguy cơ nhiễm bệnh thủy đậu rất đơn giản là tránh tiếp cận với người bệnh, hay bất kỳ người nào tuy đã miễn dịch nhưng có tiếp xúc với người bệnh trong vòng ba tuần.

Hỏi đáp tư vấn bác sĩ: Mang thai hơn 15 tuần thì bị thủy đậu có sao không?

Em mang thai được hơn 15 tuần thì bị thủy đậu. Hiện tại em đã uống thuốc nam, các vết thủy đậu đã khô và đang bong vảy. Em có tìm hiểu thông tin trên mạng và được bác sĩ tư vấn rằng bị thủy đậu trong giai đoạn này rất nguy hiểm đến thai nhi, có thể gây dị tật. Bản thân e cũng bị ho gần 2 tháng nay, không rõ có phải do ảnh hưởng của thủy đậu trong thời gian ủ bệnh không. Em đang định đi chiếu chụp phổi thì bác sĩ không đồng ý vì sẽ ảnh hưởng đến thai. Khi các vết thủy đậu lành, em đã đi siêu âm thì kết quả bình thường, chưa thấy dấu hiệu bất ổn ngoài nước ối hơi ít. Bác sĩ nói virut thủy đậu rất nguy hiểm, đã xâm nhập vào cơ thể em thì phải đợi đến lúc sinh mới có thể chắc chắn có ảnh hưởng tới em bé không, vì có nhiều dị tật như điếc…không kiểm tra được. Hiện tại em đang rất lo lắng. Một là có biện pháp nào để kiểm tra dị tật ở thai của em không, em bị thủy đậu không nặng, chỉ ngày đầu tiên bị ngứa, ngày thứ 2 sau uống thuốc đã hết ngứa và không lên thêm mụn mới. – Việc bị ho kéo dài của em có phải do ảnh hưởng từ thời gian ủ bệnh thủy đậu không, em lo mình bị viêm phổi, em ho có đờm nhưng không đặc (gọi là nhầy thì đúng hơn là đờm), em có uống quất hấp mật ong, uống bổ phế nhưng không khỏi, vậy em nên điều trị ho như thế nào? Điều em lo lắng nhất là việc em bị mắc thủy đậu và bị ho kéo dài sẽ ảnh hưởng đến thai nhi. Mong Bác sĩ tư vấn giúp em phương pháp điều trị và kiểm tra dị tật ở thai nhi.

BS. Thu Hà trả lời:

Chào em!
1. Về thủy đậu và dị tật thai:

Thủy đậu là thành viên của gia đình Herpes virus, cùng với Herpes simplex types 1 và 2, Cytomegalovirus, Epstein- Barr virus, Herpes virus types 6,7,8.

* Khi mẹ bị thủy đậu:

  • Không làm tăng nguy cơ xảy thai tự nhiên và sanh non
  • Hội chứng thủy đậu bẩm sinh thấp, 0,4- 2% những trường hợp mẹ có nhiễm VZV trong thai kỳ. Thường xảy ra nếu mẹ bị nhiễm ở 8- 20 tuần.
  • Hội chứng thủy đậu bẩm sinh gồm: giảm sản chi dưới, chorioretinitis, teo nhãn cầu, sẹo trên da, đục thủy tinh thể, hội chứng Horner, rung giật nhãn cầu, cân nặng thấp, chậm phát triển tâm thần, teo vỏ não, và chết sớm.
  • Có thể chẩn đoán một số dị tật trước sanh nhờ siêu âm.
  • Hiện tại, trong thai kỳ, dùng acyclovir cho các trường hợp thủy đậu chưa biến chứng trong thai kỳ chưa được nghiên cứu.

2. Về ho kéo dài:

Phụ nữ mang thai bị thủy đậu nên được theo dỏi sát các dấu hiệu viêm phổi do bội nhiễm. Em nên đến bệnh viện Phạm Ngọc Thạch hay đến chuyên khoa hô hấp để được khám và theo dõi. X quang không có chỉ định trong thai kỳ. Tuy nhiên, trong những trường hợp cần thiết, đứng trước nguy hiểm tính mạng mẹ, cũng có thể cân nhắc những nguy cơ và lợi ích của X. Quang. Hiện tại, với những máy XQ hiện đại, lượng tia chiếu cũng ít tác hại cho thai và khi chụp, cần che chắn vùng bụng để bảo vệ thai.

Thân ái!

Hỏi đáp bác sĩ: Mắc thủy đậu khi mang bầu được 34 tuần tuổi phải làm sao?

Chào Bác sỹ! Bác sỹ cho em hỏi là em đang có bầu 34 tuần mà bị thủy đậu thì có ảnh hưởng nhiều đến em bé không và có thể dùng thuốc bôi và uống được không? Em xin cảm ơn!

ThS. Nguyễn Kiên Cường-Y học Dự phòng-Viện Y học dự phòng Quân đội trả lời:

Chào bạn!

Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster (VZV) gây nên, bệnh truyền từ người bệnh sang người lành qua đường hô hấp, gây tổn thương chủ yếu trên da và niêm mạc. Khi bạn mang thai mà bị mắc bệnh thủy đậu thì có hai khả năng ảnh hưởng: ảnh hưởng đến bạn và ảnh hưởng đến cháu bé. Ỏ Mỹ, tỷ lệ phụ nữ mang thai mắc bệnh thủy đậu rất ít chiếm khoảng 0,3 % (Cứ 1000 phụ nữ mang thai thì tỷ lệ mắc bệnh thủy đậu là 3 trong số 1000 người). Mắc bệnh thủy đậu trong thời kỳ mang thai có thể gây nên biến chứng cho cả mẹ và thai nhi, nhưng thực tế tỷ lệ biến chứng rất ít gặp, đa phần phụ nữ mang thai mắc bệnh đều bình phục và không có ảnh hưởng tới trẻ sơ sinh. Khi mang thai bị thủy đậu thì bạn dễ có nguy cơ gặp những biến chứng nguy hiểm của bệnh thủy đậu đặc biệt là biến chứng viêm phổi do Virus thủy đậu, vì vậy bạn cần thông báo ngay cho bác sỹ điều trị khi bạn có bất cứ dấu hiệu bất thường nào về đường hô hấp, hoặc có các triệu chứng mới xuất hiện. Tỷ lệ biến chứng viêm phổi do virus thủy đậu trên phụ nữ có thai gặp từ 10 – 20%, và dễ gặp ở những người có bệnh lý mạn tính, có bệnh ký đường hô hấp như viêm phế quản mạn, hen phế quản hay khí phế thũng; tỷ lệ biến chứng trên cơ quan khác ít gặp hơn như viêm não, viêm gan.

Phụ nữ đã từng mắc bệnh thủy đậu hoặc đã được tiêm phòng bệnh thủy đậu trước khi mang thai thì không sợ bị ảnh hưởng những biến chứng của bệnh thủy đậu với bản thân họ cũng như với thai nhi.

* Đối với thai nhi: Tổn thương do bệnh thủy đậu gây ra tùy thuộc vào thời gian mang thai:

  • Nếu người mẹ bị thủy đậu trong thời kỳ mang thai 3 tháng đầu tiên của thai kỳ: không làm tăng nguy cơ sẩy thai, mà gây biến chứng dị tật bẩm sinh. Khi người mẹ mang thai trong 13 tuần đầu tiên của thai kỳ, nguy cơ thai nhi bị hội chứng thủy đậu bẩm sinh là rất ít, tỷ lệ gặp bất thường và dị tật thai nhi là 0,5% với các tổn thương có thể gặp là sẹo da, các tổn thương có thể gặp khác là bất thường về mắt như bệnh lý võng mạc, đục thủy tinh thể, ngắn chi, hay những bất thường về hệ thống thần kinh, chậm phát triển tâm thần , tổn thương bàng quang, tổn thương đường tiêu hóa…
  • Trong giai đoạn từ tuần thứ 13 cho đến 20 của thai kỳ, tỷ lệ gặp dị tật bẩm sinh tăng nhẹ, tỷ lệ trẻ em có bất thường, dị tật bẩm sinh gặp khoảng dưới 1%.
  • Trong gian đoạn từ tuần thứ 20 đến tuần thứ 36 của thai kỳ, giai đoạn này virus thủy đậu có thể tồn tại trong cơ thể thai nhi nhưng dường như không gây nên bất kỳ dị tật bẩm sinh nào với thai nhi, tuy nhiên trẻ sinh ra có thể có nguy cơ mắc bệnh zona trong một vài năm đầu sau khi sinh.
  • Sau 36 tuần thì nguy cơ mắc dị tật bẩm sinh có thể tăng trở lại, đứa bé bị nhiễm virus tuy nhiên ít có khả năng phát triển các triệu chứng do đã có miễn dịch của mẹ truyền cho con.
  • Nếu như người mẹ nhiễm virus thủy đậu trong vòng 7 ngày trước và sau khi sinh thì nguy cơ con sẽ bị mắc bệnh thủy đậu nghiêm trọng vì không nhận được nhiều kháng thể của mẹ truyền cho con và cơ thể chưa có miễn dịch đặc hiệu chống lại bệnh tật. Trong trường hợp này bé sẽ được sử dụng Varicella Zoster Imune globuline (VZIG), kháng thể đặc hiệu với virus thủy đậu để điều trị.

* Điều trị bệnh thủy đậu trên phụ nữ mang thai cần lưu ý một số điểm sau:

  • Để dự phòng các biến chứng của bệnh thủy đậu gây nên cho người mẹ mang thai, người mẹ cần được tiêm kháng thể đặc hiệu VZIG trong vòng 96 giờ sau khi nhiễm virus, việc dùng VZIG chỉ có tác dụng dự phòng các biến chứng xảy ra ở người mẹ chứ không có tác dụng ngăn ngừa trẻ mắc virus thủy đậu hay mắc hội chứng thủy đậu bẩm sinh.
  • Khi phụ nữ mang thai nhiễm virus thủy đậu, việc sử dụng thuốc kháng virus như Acyclovir được cân nhắc sử dụng trong vòng 24 giờ đầu sau khi các ban, nốt phỏng xuất hiện. Chỉ được sử dụng Acyclovirkhi tuổi thai đã trên 20 tuần, Acyclovir có tác dụng làm giảm các triệu chứng sốt, và dự phòng các biến chứng, liều lượng và cách dùng còn phụ thuộc vào triệu chứng và mức độ bệnh, thông thường Acyclovir được sử dụng 5 lần/ngày trong thời gian 7 ngày.
  • Một số thuốc điều trị triệu chứng khác có thể được sử dụng như Paracetamol để hạ sốt, giảm đau, kem kẽm có thể được bôi trên tổn thương da nhằm giảm sự đau dát, kích thích trên da… Bên cạnh đó, người bệnh cần được nghỉ ngơi, có chế độ dinh dưỡng tốt, ăn lỏng, dễ tiêu hóa, dễ hấp thu, uống đủ nước, tăng cường sinh tố đặc biệt là Vitamin C để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.

Bạn thân mến, Bạn mang thai 34 tuần tuổi, hiện bạn có biểu hiện bệnh thủy đậu. Như thông tin chúng tôi đã nêu trên, thì bạn có thể yên tâm về việc cháu bé sẽ không có dị tật bẩm sinh, tuy nhiên bạn lưu ý cháu có thể bị bệnh Zona, bệnh có thể xuất hiện trong một vài năm sau khi em bé sinh ra. Đối với bạn, trong thư bạn không nêu các triệu chứng bệnh, thông tin bạn cung cấp cũng không cho biết mức độ bệnh, tiền sử bênh tật và tình trạng sức khỏe của bạn. Vì vậy, chúng tôi khuyên bạn nên đến ngay cơ sở y tế để được khám và có điều trị phù hợp nhất để hạn chế tối đa các biến chứng do bệnh thủy đậu gây ra.

Chúc bạn sớm khỏi bệnh, chúc bạn và em bé mạnh khỏe, bình an!

Toàn bộ những kiến thức mang thai vừa rồi đã cung cấp và giải đáp cho bạn mọi vấn đề, mong rằng bạn sẽ tự trả lời được thắc mắc bà bầu mắc bệnh thủy đậu có nguy hiểm không, có ảnh hưởng tới thai nhi không, từ đó sớm có biện pháp chăm sóc, thăm khám sức khỏe định kỳ thường xuyên hơn. Bệnh thủy đậu kèm theo nhiều triệu chứng, biểu hiện rất khó chịu gây nhiều phiền toái cho mẹ mà con trong bụng ít nhiều cũng bị ảnh hưởng nên tốt hơn cả là cần can thiệp sớm chừng nào hay chừng đó, vì như thế sẽ dễ dàng tầm soát được bệnh hơn đấy. Lưu ý, bệnh này rất dễ lây lan nên nếu phát hiện có ổ dịch bùng phát từ mẹ bầu nên cách ly càng xa càng tốt nhằm bảo vệ chính mình và đứa con trong bụng. Chúc bạn luôn vui. Luôn đồng hành và ủng hộ xoso86.net/blog nhé!